Ý kiến về Dự án xây dựng Cảng hàng không Quốc tế Long Thành

Đăng lúc: Thứ hai - 08/06/2015 02:30 - Người đăng bài viết: admin
Tôi xin cám ơn Ban tổ chức Diễn đàn khoa học thảo luận về Dự án sân bay Long thành- “ Công khai, khoa học và trách nhiệm” có lời mời, xin gửi tới Ban Tổ chức bản tham luận.
Ý KIẾN VỀ DỰ ÁN  XÂY DỰNG CẢNG HÀNG KHÔNG QUỐC TẾ LONG THÀNH
 
                                                     Phạm Văn Tới,
                                Phó Tổng thư ký Hội KH và CN Hàng không VN

Kính gửi : Ban Tổ chức Diễn đàn khoa học thảo luận về  Dự án sân bay  Long thành- “ Công khai, khoa học và trách nhiệm”
 
Tôi  xin cám ơn Ban tổ chức Diễn đàn khoa học thảo luận về  Dự án sân bay  Long thành- “ Công khai, khoa học và trách nhiệm” có lời mời, xin gửi tới Ban Tổ chức bản tham luận.
Tôi là Kỹ sư trưởng -Chủ nhiệm đề án  Quy hoạch mạng CHK-SB  Dân dụng toàn quốc năm 1995 tại Viện khoa học hàng không. Kết quả của đề án đã dược phê duyệt trong quyết dịnh 911/1997-TTg ngày 24/10/1997 phê duyệt quy hoạch phát triển hệ thống sân bay toàn quốc của Chính phủ.
Tôi cũng tham gia trong dự án điều chỉnh quy hoạch mạng CHK-SB DD năm 2005 mà kết quả của đề án được thể hiện trong Quyết định số 21/QĐ-TTG ngày 8-1-2009 của Thủ tướng Chính phủ : Phê duyệt Quy hoạch phát triển giao thông vận tải hàng không giai đoạn đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030.
Do thời gian ngắn, tài liệu cung cấp chính thức không có nên tôi xin trao đổi về vấn đề sân bay Long Thành trên cơ sở các căn cứ sau:
  1. Quyết định số 911/1997/QĐ-TTg ngày 24/10/1997 phê duyệt quy hoạch phát triển hệ thống sân bay toàn quốc của Chính phủ.
  2. Qui hoạch điều chỉnh hệ thống Cảng Hàng không toàn quốc đến năm 2020 tầm nhìn đến năm 2030” do Công ty AEC thực hiện.
  3.  Quyết định số 21/QĐ-TTG ngày 8-1-2009 của Thủ tướng Chính phủ : Phê duyệt Quy hoạch phát triển giao thông vận tải hàng không giai đoạn đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030.
  4.  Tóm tắt Báo cáo đầu tư Dự án Xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành
  5. Báo cáo tóm tắt nghiên cứu tiền khả thi Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành
  6. NGHỊ ĐỊNH Về quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình.
  7. Các tài liệu pháp lý và kỹ thuật khác liên quan.
 Tôi xin không nêu lại các nội dung trong các văn bản trên.
Quan điểm cá nhân tôi là ủng hộ chủ trương xây dựng CHKQT Long Thành. Tuy nhiên, quy mô, thời gian, kinh phí và tiến độ cần được luận chứng chắc chắn có căn cứ khoa học hơn nữa trong dự án khả thi. Nhiều câu hỏi thắc mắc chỉ có thể trả lời khi dự án khả thi được phép soạn thảo.
Cá nhân tôi thấy có đủ căn cứ để cấp có thẩm quyền ra quyết định cho phép lập dự án khả thi. Việc lập dự án khả thi chưa có nghĩa là ta đã xây ngay CHKQT Long thành trong một vài năm tới.
Quá trình lập dự án tiền khả thi còn một số nhược điểm nên gây ra nhiều tranh cãi.
Vì không được cung cấp tài liệu chính thức nên tôi xin tạm gọi:
“Báo cáo đầu tư Dự án Xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành”
và “Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành” là “Dự án tiền khả thi” là đối tượng mà tôi xin nói tới.
          Tôi không đi vào các nội dung mà các văn bản nêu trên đã có. Các văn bản đó đã có đầy đủ tính pháp lý và khoa học nêu sự cần thiết phải xây dựng CHKQT Long Thành.
          Chúng tôi chỉ xin trao đổi một số nội dung để các quý vị đại biểu xem xét đánh giá và rút ra kết luận.
Xin đặt câu hỏi thứ nhất:
  1. Tại sao Dự án tiền khả thi còn nhiều ý kiến thắc mắc?
Về phía cá nhân, tôi xin trao đổi như sau ( nếu do thông tin không có nên chưa chính xác thì mong các quý vị thông cảm):
Thông thường khi nhà tư vấn lập dự án xong thì phải có nhà tư vấn thẩm tra khẳng định tính đúng đắn của các luận cứ và kết quả Dự án. Rõ ràng, tất cả chúng ta, nếu không được cung cấp nhân lực thời gian, kinh phí và phương tiện đầy đủ thì không thể  phản biện khách quan khoa học được. Tôi chưa được cung cấp văn bản chính thức của bên thẩm tra đánh giá nhận xét về dự án này. Nếu các vấn đề của Dự án được bên thẩm tra xem xét thẩm tra trước về mặt kỹ thuật thì có lẽ đã không có nhiều ý kiến thắc mắc như hiện nay.
Tôi chỉ có thể phát biểu với tư cách ý kiến dư luận tham khảo. Các nội dung khoa học không phải cứ trao đổi xin ý kiến là đảm bảo được độ chính xác nếu không có sự thẩm tra độc lập.
Tôi thấy rằng để giải quyết câu hỏi thứ nhất thì Nhà tư vấn lập dự án cần được đối chất với nhà tư vấn thẩm tra trước công luận trên cơ sở các luận cứ của mình do đã được cung cấp mọi phương tiện thực hiện.
  1. Câu hỏi 2: Về nhà tư vấn 
Có cần nhà tư vấn lập dự án độc lập của Việt nam tham gia chính thức vào dự án hay không? Với tư cách lập dự án và tư cách thẩm tra dự án?
Theo tôi là rất cần thiết. Với tư cách là thành viên của Hội KH và CN hàng không Việt nam các hội viên của chúng tôi hoàn toàn có khả năng tham gia từng phần hoặc chủ trì toàn bộ dự án này. Các hội viên của chúng tôi có thể làm B’ cho Nhà thầu chính nước ngoài, hoặc với tư cách là nhà thầu chính thuê lại bên nước ngoài làm B’.
Chúng tôi không được biét có nhà tư vấn của Việt nam chính thức tham gia vào dự án với tư cách lập dự án và thẩm tra dự án hay không nên đây có thể cũng là một trong những hạn chế của quá trình lập dự án và thẩm tra dự án.
  1. Thời điểm lập dự án và đầu tư xây dựng CHKQT Long Thành.
Khi nào cần đầu tư xây dựng CHKQT Long Thành?. Chúng ta hãy làm bài toán ngược: Năm bắt đầu khai thác giai đoạn 1 của CHKQT Long Thành khi nó có đủ các công trình tối thiểu gồm: 1 đường CHC, đường lăn sân đỗ, nhà ga theo quy mô tính toán và kết nối xong với mạng giao thông và cơ sở hạ tầng, tiện nghi điện, nước v.v..vùng trời được phân định rõ ràng.
Để khai thác như vậy, ta phải qua công tác chuẩn bị đầu tư, giả thiết tính từ giai đoạn này ( sau dự án khả thi) thì công tác chuẩn bị đầu tư gồm:
  • Lập dự án khả thi, thiết kế cơ sở, giai đoạn này sẽ cho biết cụ thể tién trình các giai đoạn sau và tổng mức đầu tư chính xác.
  • Giải phóng mặt bằng
  • Thiết kế kỹ thuật
  • Thiết kế bản vễ thi công.
  • Xen kẽ giữa các giai đoạn đó là công tác mời thầu, chọn nhà thầu, thẩm tra kết quả, phê duyệt và ra quyết định đầu tư v.v…
  • Chuẩn bị thi công và thi công.
  • Nghiệm thu Bàn giao giai đoạn 1
  • Chuẩn bị khai thác và khai thác giai đoạn 1.
Phải có thời gian cho những công việc trên. Do đó thời điểm bắt đầu quyết định cho lập dự án khả thi bây giờ đã là muộn.
Nếu Dự án khả thi không được lập thì không ai có thể trả lời chính xác Tổng mức đầu tư, thời gian hoàn thành các giai đoạn  đến khi đưa công trình vào khai thác giai đoạn 1 và các giai đoạn sau.
Nếu mọi quá trình diễn ra nhanh chóng thuận lợi thì trước năm 2025 giai đoạn 1 sẽ hoàn thành.
Thời điểm này ảnh hưởng đến quy mô của CHKQT Long Thành.
Chúng ta không nên để nước đến chân mới nhảy.
Ta chuyển sang câu hỏi thứ 4 về quy mô.
  1. Quy mô, lưu lượng hành khách của CHKQT Long thành là bao nhiêu?
Quy mô này phải gắn đồng bộ với CHKQT Tân Sơn Nhất.
Nếu 2025 CHKQT Long Thành bắt đầu khai thác thì các công trình của nó phải thỏa mãn nhu cầu của ít nhất 20 năm sau, tức là đến 2045.
Để nhằm mục đích kinh tế, thường người ta thiết kế cho 10 năm đầu công suất các công trình ( chủ yếu là nhà ga) dư thừa, đến năm thứ 20 đã  bắt đầu quá tải trong phạm vi cho phép, và trong khoảng 5 năm phải có đơn nguyên nhà ga thứ hai bổ sung.    
Theo các quy định về quy hoạch trên thế giới , cứ qua một số năm nhất định phải cập nhật số liệu theo dõi thực tế để điều chỉnh quy hoạch. Thời gian này thông thường nhiều nước cho là năm năm hoặc sớm hơn nếu có tình hình biến động.
Như vậy phải chuẩn bị để chậm nhất là sau năm 2045 giai đoạn 2 của Long Thành được đưa vào sử dụng.
Theo phân tích ta xác định được thời gian liên quan đến quy mô công trình. Quy mô này bị ảnh hưởng bởi dự báo. Để xem xét tính toán cụ thể, cần lập dự báo. Xin chuyển sang vấn đề dự báo;
  1. Quy mô, lưu lượng hành khách của CHKQT Long thành là bao nhiêu?
          Theo số liệu của dự án tiền khả thi, lưu lượng hành khách qua các năm như sau
                                                                     Đơn vị tính: Nghìn người
Năm Mức thấp Mức cao
2020    
Quốc tế 12.712 14.661
Quốc Nội 12.378 13.738
Tổng 25.098 28.399
2025    
Quốc tế 17.165 21.939
Quốc Nội 16.256 19.741
Tổng 33.421 41.680
2030    
Quốc tế 23.081 32.441
Quốc Nội 21.434 28.562
Tổng 44.516 61.004
2050    
Quốc tế 40.722 61.780
Quốc Nội 36.759 52.918
Tổng 77.482 114.697
Theo kiểm tra với mô hình khác, số liệu có thế sai khác chút ít, nhưng chúng tôi thấy số liệu dự báo có thể sử dụng được ở giai đoạn tiền khả thi.
Xin nêu một số quan điểm về dự báo để các quý vị tham khảo:
  • Dự báo chỉ là dự báo, không hoàn toàn chính xác theo từng con số. Vấn đề là ta có cách nhìn đúng về dự báo. Có rất nhiều phương pháp dự báo.
  • Dự báo trong quy hoạch cảng hàng không, có nghĩa là ta phải phân tích xu thế vận chuyển và các điều kiện ảnh hưởng đến nó hơn là các con số. Con số dự báo cho biết có thể là vào đúng năm đó hoặc trước hoặc sau năm đó một vài năm con số chúng ta dự báo sẽ xuất hiện chính xác với một sai số không lớn. Ta có thể sử dụng nhiều phương pháp dự báo tùy theo tình hình thực tế.
  • Phương pháp thiết kế là phải xác định quy mô từng cấu hình đường CHC, đường lăn sân đỗ, mô đun nhà ga phù hợp thỏa mãn nhu cầu trong một khoảng dự báo nhất định. Chúng ta hãy tưởng tượng nhà thiết kế máy bay hoặc ô tô, khi thiết kế người ta định cho ô tô là 4 chỗ , 5 chỗ, 7 chỗ hoặc 12 chỗ, máy bay 70, 100, 200 hoặc 350 v.v.. hành khách  rồi thiết kế nó cho phù hợp chứ không thể thiết kế với số người tự do cho một loại ô tô hoặc máy bay với dung lượng đã định với số ghế dự định. Nhà ga hoặc các công trình trong sân bay cũng vậy. Chúng ta thiết kế từng mô đun thỏa mãn nhu cầu số lượng hành khách định sẵn. Số lượng định sẵn này dựa vào dự báo nhưng không nhất thiết phải là con số dự báo. Nhưng con số này có khả năng đảm bảo cho nhà ga hoặc đường CHC đủ khai thác an toàn với lượng dư thừa hoặc quá tải trong phạm vi cho phép. Do đó nếu tranh luận về con số dự báo buộc phải chính xác 100% thì vô nghĩa. Khi dự báo khả năng quá tải người ta sẽ chuẩn bị mô đun mới. Quá trình đó cứ như vậy lặp lại  cho đến khi không có khả năng thêm mô đun nhà ga hoặc đường CHC  nữa thì phải tìm sân bay mới, đây chính là trường hợp phải xem xét Long Thành trong mối quan hệ với Tân Sơn Nhất.
 
 
Kết luận
          Căn cứ các tài liệu pháp lý và kỹ thuật nêu ở trên theo nội dung phân tích chuyên môn đã trình bày, xin có ý kiến kết luận như sau:
  1. Cảng hàng không quốc tế Long Thành là một bộ phận cấu thành của hệ thống CHK SB dân dụng toàn quốc. Nó đồng bộ với cả hệ thống và với  CHKQT Tân Sơn Nhất, không thể xem xét tách rời. làm mất tính hệ thống.
  2. Dự báo thị trường toàn quốc và CHK Long Thành-TSN, có thể tin cậy được ở mức dự án tiền khả thi phục vụ cho việc tính toán thiết kế cơ sở.
  3. Quy mô đầu tư, tiến trình đầu tư:. Chỉ khi cho phép lập dự án khả thi mới trả lời chính xác câu hỏi Tổng mức đầu tư và phân kỳ đầu tư. Bây giờ không phải là lúc bàn về tổng mức đầu tư và phân kỳ đầu tư vì không đủ căn cứ. Các con số dự báo ở giai đoạn tiền khả thi chỉ để tham khảo xu thế và có giá trị đối với việc ra quyết định cho phép lập dự án. Tuy nhiên các con số của dự án tiền khả thi có đủ độ tin cậy cho việc ra quyết định này . Đề nghị cho phép lập dự án khả thi để giải quyết các nội dung còn thắc mắc.
  4. Giai đoạn 1 nên xây dựng đồng bộ tùy theo khả năng kinh tế và tiến trình chuyển giao từ TSN. 
  5. Tiến trình triển khai như sau:
    1. Cho phép lập dự án khả thi ngay, trong đó dự án phải giải quyết:
+Luận  chứng giải quyết các yêu cầu nêu trong NGHỊ ĐỊNH Về quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình. Bước này chính là giải đáp các thắc mắc của cơ quan quản lý, các doanh nghiệp, các nhà khoa học và dư luận và trả lời về hiệu quả kinh tế của dự án.
 + Thiết kế cơ sở, quy hoạch toàn bộ CHKQT Long Thành theo quy mô dự báo và xác định Tổng mức đầu tư chung và từng giai đoạn.
+ Tiến độ đưa các hạng mục công trình vào khai thác đồng bộ với TSN và tiến độ đến khi có CHK QT Long thành hoàn chỉnh.
  • Thẩm tra dự án, xin ý kiến rộng rãi.
Xin phê duyệt dự án.
- Phương án tối thiểu với chi phí xây dựng thấp nhất giai đoạn 1 là: 1 đường CHC, 1 mô đun nhà ga và các công trình thiết bị đồng bộ. Tuy nhiên điều này có thể thay đổi theo kết luận của dự án khả thi
  1. Thiết kế kỹ thuật
  2. Thiết kế cơ sở
  3. Thiết kế bản vẽ thi công
  4. Tổ chức thi công
  5. Nghiệm thu bàn giao đưa công trình giai đoạn 1 vào khai thác
  6. Tiếp tục theo dõi cập nhật hoàn thiện các bước tiếp theo.
Trên đây là một số ý kiến cá nhân nhằm trao đổi một vài nội dung về dự án khả thi trong tại diễn đàn khoa học thảo luận về  Dự án sân bay  Long thành- “ Công khai, khoa học và trách nhiệm”  khó tránh khỏi sơ suất.
Xin được lĩnh hội ý kiến của các quý vị đại biểu, Ban tổ chức.
Trân trọng cám ơn.
                                                 Hà nội, Ngày 30-5-2015
Tác giả bài viết: Phạm Văn Tới
Nguồn tin: Hội Khoa học & Công nghệ Hàng không
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết